Mindhallระบบ Major: วิธีจำตัวเลข
ระบบ Major คือรหัสที่เปลี่ยนตัวเลขแต่ละหลักเป็นเสียงพยัญชนะ (0 = s/z, 1 = t/d, 2 = n, 3 = m, 4 = r, 5 = l, 6 = sh/j, 7 = k/g, 8 = f/v, 9 = p/b) สระไม่มีค่า ในภาษาอังกฤษ 32 จึงกลายเป็น moon (ดวงจันทร์) และ 41 กลายเป็น rat (หนู)
§ 1ทำไมตัวเลขจำยาก แต่คำจำง่าย
ตัวเลขเป็นนามธรรมและหน้าตาคล้ายกัน ชุดตัวเลขอย่าง 4 7 3 2 9 1 จึงแทบไม่มีอะไรให้ความจำยึดไว้ ส่วนคำที่เป็นชื่อสิ่งของนั้นจับต้องได้ คุณนึกภาพ วางไว้ที่จุด และเชื่อมโยงกันได้ ความจำใช้งาน (working memory) เก็บได้เพียงไม่กี่อย่างในคราวเดียว (Cowan ประเมินขีดจำกัดไว้ราวสี่ก้อน หรือ chunk) แต่ก้อนหนึ่งอาจใหญ่ได้หากคุณมีรหัสที่อัดตัวเลขหลายหลักไว้ในหน่วยที่มีความหมายหน่วยเดียว
Ericsson, Chase และ Faloon (1980) แสดงให้เห็นพลังของรหัสแบบนี้ นักศึกษาคนหนึ่งฝึกกว่า 230 ชั่วโมงด้วยระบบการเข้ารหัสที่คิดขึ้นเอง จนช่วงจำตัวเลข (digit span) เพิ่มจาก 7 เป็น 79 หลัก ระบบ Major คือรหัสสำเร็จรูปแบบเดียวกันนี้
§ 2รหัส
| ตัวเลข | เสียง | วิธีจำ |
|---|---|---|
| 0 | s, z, c เสียงอ่อน | zero ขึ้นต้นด้วย z |
| 1 | t, d | t มีเส้นตั้งหนึ่งเส้น |
| 2 | n | n มีเส้นตั้งสองเส้น |
| 3 | m | m มีเส้นตั้งสามเส้น |
| 4 | r | four ลงท้ายด้วย r |
| 5 | l | L คือ 50 ในเลขโรมัน |
| 6 | sh, ch, j, g เสียงอ่อน | j กลับด้านดูคล้าย 6 |
| 7 | k, c เสียงแข็ง, g เสียงแข็ง | วาดตัว K ได้จากเลข 7 สองตัว |
| 8 | f, v | ตัว f ที่เขียนด้วยลายมือมีสองห่วงเหมือนเลข 8 |
| 9 | p, b | p คือเลข 9 ที่กลับด้านแบบเงาในกระจก |
สระและเสียง w, h และ y ไม่มีค่า คุณจึงเติมได้อย่างอิสระเพื่อสร้างคำ แนวคิดการเปลี่ยนตัวเลขเป็นตัวอักษรย้อนไปถึงศตวรรษที่สิบเจ็ดและนักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศส Pierre Hérigone ส่วนรูปแบบที่อิงเสียงซึ่งใช้กันในปัจจุบันได้รับการขัดเกลาในศตวรรษที่สิบเก้า
§ 3กฎสามข้อที่ป้องกันความผิดพลาด
- ยึดเสียง ไม่ใช่การสะกด คำภาษาอังกฤษ knife คือ 28 เพราะ k ไม่ออกเสียง comb คือ 73 เพราะ b ไม่ออกเสียง phone คือ 82 เพราะ ph ออกเสียงเป็น f
- อักษรซ้อนที่ได้ยินครั้งเดียวนับครั้งเดียว kiss คือ 70 ไม่ใช่ 700
- อักษรตัวเดียวอาจเป็นสองเสียง x ใน fax คือ k บวก s ดังนั้น fax คือ 870
เพราะรหัสนี้อิงเสียง จึงปรับใช้ได้กับทุกภาษา แต่ละภาษาจับคู่กลุ่มเสียงสิบกลุ่มเดียวกันนี้กับการสะกดของตัวเอง เมื่อเลือกรายการคำ ให้หลีกเลี่ยงคำที่มีเสียงกำกวม เช่น ng และ th ในภาษาอังกฤษ
§ 4สร้างรายการคำ 00–99
ผู้ใช้ส่วนใหญ่กำหนดคำหนึ่งคำให้ทุกตัวเลขตั้งแต่ 00 ถึง 99 และจำไว้ครั้งเดียว คำนามสั้น ๆ ที่จับต้องได้ใช้ได้ดีที่สุด ตัวอย่างบางส่วนจากรายการภาษาอังกฤษที่ใช้กันทั่วไป:
| ตัวเลข | คำ | ตัวเลข | คำ |
|---|---|---|---|
| 00 | sauce (ซอส) | 50 | lace (ลูกไม้) |
| 01 | seed (เมล็ด) | 52 | lion (สิงโต) |
| 12 | tin (กระป๋อง) | 63 | jam (แยม) |
| 21 | net (ตาข่าย) | 71 | cat (แมว) |
| 32 | moon (ดวงจันทร์) | 74 | car (รถยนต์) |
| 41 | rat (หนู) | 85 | file (แฟ้ม) |
| 44 | rower (ฝีพาย) | 91 | bat (ค้างคาว) |
| 47 | rock (ก้อนหิน) | 97 | book (หนังสือ) |
คุณไม่จำเป็นต้องใช้รายการของคนอื่น คำที่คุณเลือกเองมักนึกออกง่ายกว่า ซึ่งเป็นตัวอย่างของ generation effect: จากงานวิจัย 86 ชิ้น Bertsch และคณะ (2007) พบว่าการสร้างเนื้อหาขึ้นเองให้ประโยชน์เฉลี่ยราว d = 0.40 ตรวจทุกคำด้วยการออกเสียงดัง ๆ
§ 5วิธีใช้ระบบนี้จำตัวเลข
- เรียนกลุ่มเสียงทั้งสิบกลุ่มจนบอกตัวเลขของพยัญชนะใดก็ได้ทันที
- กำหนดคำหนึ่งคำให้แต่ละตัวเลขตั้งแต่ 00 ถึง 99 หรือเริ่มจาก 00–19 แล้วเพิ่มทีละสิบ
- แบ่งตัวเลขยาว ๆ เป็นคู่: 473291 กลายเป็น 47, 32 และ 91
- เปลี่ยนแต่ละคู่เป็นคำของมัน: rock, moon, bat (ก้อนหิน ดวงจันทร์ ค้างคาว)
- เชื่อมคำเข้าด้วยกันเป็นฉาก หรือวางไว้ตามจุดใน Memory Palace เช่น ก้อนหินพุ่งชนดวงจันทร์ แล้วค้างคาวบินออกมาจากหลุมอุกกาบาต
- นึกออกด้วยการเล่นฉากซ้ำในใจ แล้วแปลงแต่ละคำกลับเป็นตัวเลข
สำหรับตัวเลขยาว ให้วางหนึ่งหรือสองคำไว้ที่แต่ละจุดของ Memory Palace ผู้แข่งขันใช้ระบบที่ใหญ่กว่า เช่น PAO (บุคคล การกระทำ สิ่งของ) ซึ่งอัดตัวเลขหกหลักไว้ในฉากเดียว แต่รากฐานที่ใช้กันทั่วไปคือรายการคำ 00–99
§ 6ข้อจำกัด
ระบบ Major ทำให้ตัวเลขจำได้ แต่ไม่ได้ทำให้ไม่ต้องออกแรง ช่วงแรกการเข้ารหัสจะช้าและเร็วขึ้นได้ด้วยการฝึกเท่านั้น และหากไม่ทบทวน ภาพก็จะเลือนไปเหมือนสิ่งอื่น ๆ ใช้ระบบนี้กับตัวเลขที่สำคัญกับคุณ: วันที่ รหัส ตัวเลขสำหรับการพูดหรือการสอบ
คำถามและคำตอบ
ระบบ Major เรียนยากไหม
กลุ่มเสียงสิบกลุ่มเรียนได้ในการนั่งครั้งเดียวด้วยตัวช่วยจำด้านบน การเปลี่ยนตัวเลขเป็นคำได้อย่างรวดเร็วต้องอาศัยการฝึกสั้น ๆ อย่างสม่ำเสมอ และรายการ 00–99 ที่กำหนดไว้แน่นอนจะช่วยให้เร็วขึ้น
ระบบ Major กับ PAO ต่างกันอย่างไร
ระบบ Major เปลี่ยนตัวเลขเป็นคำ ส่วน PAO ให้ตัวเลขสองหลักแต่ละตัวมีบุคคล การกระทำ และสิ่งของ แล้วรวมตัวเลขสามตัวเป็นฉากเดียว ภาพเดียวจึงเก็บได้หกหลัก หลายคนสร้าง PAO ต่อยอดจากรายการคำระบบ Major
ระบบ Major ใช้กับภาษาอื่นได้ไหม
ได้ รหัสจับคู่ตัวเลขกับเสียงยังเหมือนเดิม เปลี่ยนแค่การสะกด แต่ละภาษาต้องมีรายการคำของตัวเองที่เลือกตามการออกเสียง
ใช้จำเบอร์โทรศัพท์และรหัส PIN ได้ไหม
ได้ แบ่งตัวเลขเป็นคู่ เปลี่ยนแต่ละคู่เป็นคำ แล้วเชื่อมคำเป็นฉากสั้น ๆ รหัส PIN สี่หลักก็คือคำแค่สองคำ