MindhallHet Major-systeem: zo onthoud je getallen
Het Major-systeem is een code die elk cijfer omzet in een medeklinkerklank (0 = s/z, 1 = t/d, 2 = n, 3 = m, 4 = r, 5 = l, 6 = sj, 7 = k/g/ch, 8 = f/v, 9 = p/b). Klinkers zijn vrij, dus 32 wordt maan en 41 wordt rat.
§ 1Waarom getallen moeilijk zijn en woorden makkelijk
Cijfers zijn abstract en lijken op elkaar, dus een reeks als 4 7 3 2 9 1 geeft het geheugen weinig houvast. Woorden voor voorwerpen zijn concreet: je kunt ze voor je zien, ergens neerleggen en koppelen. Het werkgeheugen houdt maar een paar items tegelijk vast (Cowan legde de grens bij ongeveer vier brokken of chunks), maar een brok kan groot zijn als je een code hebt die meerdere cijfers samenpakt tot één betekenisvolle eenheid.
Hoe krachtig zo'n code is, lieten Ericsson, Chase en Faloon (1980) zien. Met meer dan 230 uur oefening en een eigen coderingsschema vergrootte een student zijn cijferspanne van 7 naar 79 cijfers. Het Major-systeem is een kant-en-klare code van dit soort.
§ 2De code
| Cijfer | Klanken | Ezelsbruggetje |
|---|---|---|
| 0 | s, z, zachte c | zero begint met een z |
| 1 | t, d | een t heeft één neerhaal |
| 2 | n | een n heeft twee neerhalen |
| 3 | m | een m heeft drie neerhalen |
| 4 | r | vier eindigt op een r |
| 5 | l | L is 50 in Romeinse cijfers |
| 6 | sj, sh, ch (chef), g of j (garage, jam) | een gespiegelde j lijkt op een 6 |
| 7 | k, g, ch, harde c | een K kun je tekenen uit twee 7'en |
| 8 | f, v, ph | een geschreven f heeft twee lussen, zoals een 8 |
| 9 | p, b | p is een gespiegelde 9 |
Klinkers, tweeklanken en de klanken h, j en w hebben geen waarde, dus je kunt ze vrij toevoegen om woorden te maken. Het idee om cijfers in letters om te zetten gaat terug tot de zeventiende eeuw en de Franse wiskundige Pierre Hérigone; de vorm op basis van klanken die nu wordt gebruikt, werd in de negentiende eeuw verfijnd.
§ 3Drie regels die fouten voorkomen
- Klank, niet spelling. Hond is 21, want de d aan het eind klinkt als t en telt dus gewoon als 1; garage is 746, want de tweede g klinkt als zj; school is 075, want sch klinkt als s plus de keelklank ch.
- Een dubbele letter die je één keer hoort, telt één keer. Bakker is 974, niet 9774.
- Eén letter kan twee klanken zijn. De x in taxi is k plus s, dus taxi is 170.
Omdat de code op klanken is gebaseerd, kun je haar aan elke taal aanpassen: elke taal koppelt dezelfde tien klankgroepen aan haar eigen spelling. Vermijd bij het kiezen van je lijst woorden met onduidelijke klanken, in het Nederlands bijvoorbeeld woorden op -en (die n wordt vaak niet uitgesproken) en ng of nk.
§ 4Maak een lijst van 00 tot 99
De meeste gebruikers kiezen één woord voor elk getal van 00 tot 99 en leren die lijst één keer. Korte, concrete zelfstandige naamwoorden werken het best. Een paar voorbeelden uit de Nederlandse lijst in Mindhall:
| Getal | Woord | Getal | Woord |
|---|---|---|---|
| 00 | zus | 50 | lasso |
| 01 | zout | 52 | laan |
| 12 | ton | 63 | jam |
| 21 | noot | 71 | kat |
| 32 | maan | 74 | kar |
| 41 | rat | 85 | vla |
| 44 | roer | 91 | bed |
| 47 | rok | 97 | boek |
Je hebt niemands lijst nodig. Een woord dat je zelf kiest, is vaak makkelijker terug te halen, een voorbeeld van het generatie-effect: over 86 studies vonden Bertsch en collega's (2007) een gemiddeld voordeel van ongeveer d = 0,40 als je materiaal zelf maakt. Controleer elk woord door het hardop te zeggen.
§ 5Zo onthoud je er een getal mee
- Leer de tien klankgroepen tot je bij elke medeklinker meteen het cijfer weet.
- Kies één woord per getal van 00 tot 99, of begin met 00–19 en voeg er telkens tien aan toe.
- Splits een lang getal in paren: 943291 wordt 94, 32 en 91.
- Maak van elk paar het woord: beer, maan, bed.
- Koppel de woorden in een scène of zet ze op de plekken van een geheugenpaleis: een beer die een hap uit de maan neemt, een bed dat uit de krater zweeft.
- Haal het getal terug door de scène opnieuw af te spelen en elk woord weer in cijfers om te zetten.
Voor lange getallen zet je één of twee woorden op elke plek van een geheugenpaleis. Wie aan geheugenwedstrijden meedoet, gebruikt grotere systemen zoals PAO (persoon, actie, object), die zes cijfers in één scène stoppen, maar een woordenlijst van 00 tot 99 is meestal de basis.
§ 6Grenzen
Het Major-systeem maakt getallen onthoudbaar, niet moeiteloos. Coderen gaat eerst langzaam en wordt pas snel met oefening, en zonder herhaling vervagen de beelden zoals al het andere. Gebruik het waar getallen voor jou ertoe doen: jaartallen, codes, cijfers voor een presentatie of een examen.
Vragen en antwoorden
Is het Major-systeem moeilijk te leren?
De tien klankgroepen leer je in één keer met de ezelsbruggetjes hierboven. Getallen snel in woorden omzetten vraagt regelmatig kort oefenen, en een vaste lijst van 00 tot 99 maakt het sneller.
Wat is het verschil tussen het Major-systeem en PAO?
Het Major-systeem zet cijfers om in woorden. PAO geeft elk getal van twee cijfers een persoon, een actie en een object en combineert drie getallen tot één scène, zodat één beeld zes cijfers draagt. Veel mensen bouwen PAO op een Major-lijst.
Werkt het Major-systeem ook in andere talen?
Ja. De code van cijfer naar klank blijft gelijk; alleen de spelling verandert. Elke taal heeft een eigen woordenlijst nodig, gekozen op uitspraak.
Kan ik het gebruiken voor telefoonnummers en pincodes?
Ja. Splits het nummer in paren, maak van elk paar een woord en koppel de woorden in een korte scène. Een pincode van vier cijfers is maar twee woorden.