System Major: jak zapamiętywać liczby

§ 1Dlaczego liczby są trudne, a słowa łatwe

Cyfry są abstrakcyjne i podobne do siebie, więc ciąg taki jak 4 7 3 2 9 1 daje pamięci niewiele punktów zaczepienia. Słowa oznaczające przedmioty są konkretne: można je zobaczyć, umieścić w miejscu i połączyć. Pamięć robocza mieści naraz tylko kilka elementów (Cowan określił tę granicę na około cztery porcje informacji), ale porcja może być duża, jeśli masz kod, który pakuje kilka cyfr w jedną znaczącą całość.

Siłę takiego kodu pokazali Ericsson, Chase i Faloon (1980). Po ponad 230 godzinach ćwiczeń i z własnym schematem kodowania pewien student zwiększył swój zakres pamięci cyfr z 7 do 79 cyfr. System Major to gotowy kod tego rodzaju.

§ 2Kod

Samogłoski oraz j, ł, h i ch nie mają wartości, więc możesz je dowolnie dodawać, żeby tworzyć słowa. Pomysł zamiany cyfr na litery sięga XVII wieku i francuskiego matematyka Pierre'a Hérigone'a; oparta na głoskach postać używana dziś została dopracowana w XIX wieku.

§ 3Trzy zasady, które chronią przed błędami

• Liczy się głoska, nie pisownia. Chleb to 59, bo ch nie ma wartości; róg to 47, bo końcowe g brzmi jak k, a ono też jest 7; nić to 26, bo miękkie ć należy do szóstki.
• Podwójna litera słyszana raz liczy się raz. Wanna to 82, nie 822.
• Dwie litery mogą być jedną głoską. Rz, sz, cz i dż to pojedyncze głoski, więc rzeka to 67, a nie 407.

Ponieważ kod opiera się na głoskach, można go dopasować do każdego języka: każdy język przypisuje te same dziesięć grup głosek do własnej pisowni. Wybierając słowa na listę, unikaj tych o niejasnej wymowie, po polsku na przykład słów z ą i ę przed spółgłoskami, które brzmią jak om, on, em, en.

§ 4Zbuduj listę 00–99

Większość użytkowników ustala po jednym słowie dla każdej liczby od 00 do 99 i uczy się tej listy raz. Najlepiej sprawdzają się krótkie, konkretne rzeczowniki. Kilka przykładów z polskiej listy w Mindhall:

Nie potrzebujesz cudzej listy. Słowo wybrane samodzielnie często łatwiej sobie przypomnieć; to przykład efektu generowania: w 86 badaniach Bertsch i współpracownicy (2007) stwierdzili średnią korzyść około d = 0,40 z samodzielnego tworzenia materiału. Sprawdź każde słowo, wypowiadając je na głos.

§ 5Jak zapamiętać nim liczbę

1. Naucz się dziesięciu grup głosek tak, żeby przy każdej spółgłosce od razu znać cyfrę.
2. Ustal jedno słowo dla każdej liczby od 00 do 99 albo zacznij od 00–19 i dokładaj po dziesięć.
3. Podziel długą liczbę na pary: 713291 to 71, 32 i 91.
4. Zamień każdą parę na jej słowo: kot, mina, but.
5. Połącz słowa w scenę albo umieść je w miejscach pałacu pamięci: kot nadeptuje na minę, a z leja po wybuchu wylatuje but.
6. Przypominaj sobie, odtwarzając scenę i zamieniając każde słowo z powrotem na cyfry.

Przy długich liczbach umieść jedno lub dwa słowa w każdym miejscu pałacu pamięci. Zawodnicy używają większych systemów, takich jak PAO (osoba, czynność, przedmiot), które mieszczą sześć cyfr w jednej scenie, ale podstawą jest zwykle lista słów od 00 do 99.

§ 6Ograniczenia

System Major sprawia, że liczby da się zapamiętać, ale nie bez wysiłku. Kodowanie na początku idzie wolno i przyspiesza dopiero z praktyką, a bez powtórek obrazy blakną jak wszystko inne. Używaj go tam, gdzie liczby są dla ciebie ważne: przy datach, kodach, liczbach do wystąpienia albo na egzamin.

Pytania i odpowiedzi

Czy system Major jest trudny do nauczenia?

Dziesięć grup głosek można opanować za jednym posiedzeniem dzięki skojarzeniom podanym wyżej. Szybkie zamienianie liczb na słowa wymaga regularnych, krótkich ćwiczeń, a stała lista 00–99 je przyspiesza.

Czym się różni system Major od PAO?

System Major zamienia cyfry na słowa. PAO przypisuje każdej liczbie dwucyfrowej osobę, czynność i przedmiot, a trzy liczby łączy w jedną scenę, dzięki czemu jeden obraz mieści sześć cyfr. Wiele osób buduje PAO na liście Major.

Czy system Major działa w innych językach?

Tak. Kod cyfra–głoska pozostaje ten sam; zmienia się tylko pisownia. Każdy język potrzebuje własnej listy słów, dobranej według wymowy.

Czy mogę go używać do numerów telefonów i kodów PIN?

Tak. Podziel numer na pary, zamień każdą parę na słowo i połącz słowa w krótką scenę. Czterocyfrowy PIN to tylko dwa słowa.