Jak zapamiętywać imiona i twarze

§ 1Dlaczego imiona umykają

Imiona są trudne z prostego powodu: są arbitralne. Twarz nic nie mówi o tym, czy jej właścicielka ma na imię Anna, czy Mira, a w chwili przedstawiania się twoja uwaga jest zwykle przy rozmowie, nie przy imieniu. Wiele zapomnianych imion nigdy nie zostało porządnie zapisanych w pamięci.

Rozwiązaniem jest nadanie imieniu znaczenia i przypięcie go do czegoś w tej osobie, co zobaczysz ponownie. To ta sama zasada co w pałacu pamięci: arbitralny element staje się łatwy do zapamiętania, gdy zamienisz go w obraz i połączysz ze wskazówką.

§ 2Metoda twarz–imię

Klasyczna technika ma trzy części. McCarty (1980) stwierdził, że do jej skuteczności potrzebne są wszystkie trzy:

1. Charakterystyczna cecha. Spójrz na twarz i wybierz jedną rzecz, która się wyróżnia: wysokie czoło, okrągłe okulary, krzaczaste brwi.
2. Konkretny zastępnik imienia. Zamień imię w coś, co da się zobaczyć i co podobnie brzmi albo coś znaczy: Marek może stać się marchewką; Róża już jest kwiatem.
3. Obraz, który je łączy. Wyobraź sobie zastępnik na tej cesze, gdy coś robi: maleńka marchewka maszerująca przez wysokie czoło.

McCarty stwierdził też, że cecha jest lepszą wskazówką, gdy wyróżnia się wśród twarzy, których się uczysz. Cecha wspólna wielu osobom, na przykład ciemne włosy w sali pełnej ciemnowłosych, jest słabą wskazówką.

§ 3Nawyk na chwilę, gdy kogoś poznajesz

1. Zwolnij i słuchaj. Jeśli imię ci umknęło, zapytaj ponownie; teraz jest to łatwiejsze niż później.
2. Powtórz je: „Miło mi, Kuba”. Jeśli imię jest nietypowe, zapytaj, jak się je pisze.
3. W trakcie rozmowy wybierz jedną cechę twarzy.
4. Stwórz obraz: dla Kuby kubek parującej herbaty zaplątany w jego brodę.
5. Użyj imienia jeszcze raz przed pożegnaniem, a kilka minut później przypomnij sobie twarz i imię.
6. Potem zapisz imię razem z miejscem, w którym się poznaliście. Krótką notatkę można powtarzać.

§ 4Zapamiętywanie grupy

W grupie daj każdej osobie także miejsce. Posadź wszystkich w wyobrażonym pokoju albo umieść obraz każdej osoby w miejscu pałacu, w kolejności poznawania. Przejrzyj listę raz w trakcie przerwy i raz na końcu. Jeśli to zespół albo klasa, którą zobaczysz znowu, przypomnij sobie imiona następnego dnia i kilka dni później: powtórki rozłożone w czasie to różnica między znajomością imienia dziś wieczorem a w przyszłym miesiącu.

§ 5Praktyczne wskazówki

• Nie próbuj zapamiętać wszystkich imion na dużym wydarzeniu. Wybierz osoby, które jeszcze spotkasz.
• Imiona, które już coś znaczą, są łatwe: Róża, Jagoda, Kalina. Użyj ich znaczenia wprost.
• Przy imieniu z języka, którego nie znasz, użyj tego, z czym ci się kojarzy jego brzmienie; nikt poza tobą nie zobaczy tego obrazu.
• Zachowaj obrazy dla siebie i niech będą życzliwe. To narzędzia pamięci, a nie oceny.
• Jeśli zapomnisz, powiedz to i zapytaj ponownie. Drugie zakodowanie z dobrym obrazem często się utrwala.

§ 6Jak sprawić, żeby imiona zostały

Imię dobrze zapamiętane na przyjęciu może po miesiącu zniknąć, jeśli nigdy go sobie nie przypomnisz. To przypominanie rozłożone w czasie podtrzymuje każde wspomnienie, także imiona. Obszerny przegląd badań nad uczeniem rozłożonym w czasie autorstwa Cepedy i współpracowników (2006) wykazał, że ta sama ilość nauki rozłożona w czasie daje lepsze przypominanie niż nauka skumulowana w jednym bloku. W przypadku imion oznacza to przypomnienie sobie twarzy i imienia po dniu, potem po kilku dniach, a potem po kilku tygodniach.

Pytania i odpowiedzi

Czy jest sposób, żeby zapamiętywać imiona od razu?

Żadna metoda nie działa bez uwagi. Najszybszy niezawodny nawyk to: powtórz imię, wybierz jedną charakterystyczną cechę i wyobraź sobie na niej obraz imienia, wszystko w pierwszej minucie.

A jeśli imię nie kojarzy się z żadnym obrazem?

Rozłóż je na dźwięki i użyj dowolnego słowa, które brzmi podobnie: Kowalski może stać się kowalem na nartach. Obraz nie musi być idealny; ma przywołać brzmienie.

Czy to działa przy twarzach, które znam tylko ze zdjęć?

Tak. Metoda wymaga twarzy i imienia, a nie spotkania na żywo. Ćwiczenie na zdjęciach to dobry sposób, żeby nabrać wprawy.

Jak pamiętać imiona przez całe miesiące?

Przypominaj je sobie w coraz dłuższych odstępach: następnego dnia, po kilku dniach, po kilku tygodniach. Przypominanie rozłożone w czasie podtrzymuje imiona tak samo jak każde inne wspomnienie.